Duitse politie zet migrant uit busje in Venlo, gevolg van strenge grenscontroles: ‘Dit zijn illegale pushbacks’

Een onderneemster in Venlo, pal aan de Duits-Nederlandse grens legde op camera vast hoe de Duitse politie een man uit een busje op straat uitzet. Het blijkt een direct gevolg van het besluit van de Duitse regering om migranten aan de grens te weigeren.

Een camera aan de gevel van de bloemenzaak van Mascha Verstappen op de Herungerberg in Venlo, pal voor de grens met Duitsland, legt op 8 mei om 04.08 uur vast hoe er twee koplampen opdoemen in de duisternis. Het blijkt te gaan om een busje van de Bundespolizei. De bestuurder zet het voertuig recht voor de zaak stil. De agent op de bijrijdersstoel stapt uit en loopt naar de achterkant en trekt in het voorbijgaan de schuifdeur open. Dan opent hij de kofferbak en haalt daar een koffer uit.

Van de achterbank stapt een agent naar buiten, gevolgd door een man gehuld in zwarte kleding en met een rood petje op. De twee agenten geven de koffer aan de man. Daarna komt de bestuurder in beeld, die de man in kwestie een grote bruine envelop overhandigt. De politieagenten spreken nog kort met de man, voordat ze weer instappen en hun weg vervolgen. Om 04.10, ruim een minuut later, zijn ze weer weg. De man gebaart in de lucht. Druk pratend legt hij het tafereel vast, met zijn telefoon in zijn ene hand. In de andere de envelop. Hij lijkt het er niet mee eens te zijn.

Pushbacks
Wat gebeurt hier nou precies? Navraag bij de Bundespolizei leert dat het te maken heeft met de strenge grenscontroles die de Duitse regering heeft ingevoerd, waarbij migranten aan de grens worden geweigerd.

Hoe dat er precies uit zou moeten zien was nog niet duidelijk, maar het incident op 8 mei in Venlo geeft het haarscherp weer. En hoewel de Duitse rechter maandag bepaalde dat het weigeren van migranten aan de grens niet mag, heeft de regering al laten weten ermee door te gaan. Of het is toegestaan wat Duitsland doet, betwijfelt niet alleen de rechter. „Wat hier gebeurt, het terugzetten van een migrant van Duits grondgebied terug naar Nederland, mag niet. Het is de illegale praktijk van pushbacks, wat in strijd is met het EU-recht”, zegt Anhela Alickovic van VluchtelingenWerk.

Koude overdracht
De Bundespolizei beweert dat het wel is toegestaan. De politiewoordvoerder zegt dat een migrant in geval van aanhouding geldt als niet-ingereisd, ook al is hij de grens wel gepasseerd. De woordvoerder zegt ook dat buurlanden verplicht zijn om deze personen terug te nemen. „In principe is de mededeling van de afkeuring voldoende, zonder fysieke overdracht”, zegt de woordvoerder. Volgens het Ministerie van Asiel en Migratie zijn er inderdaad dit soort afspraken tussen beide landen, die ruimte bieden voor ‘koude’ overdrachten, waarbij een persoon niet fysiek wordt overgedragen.

Marlou Schrover, hoogleraar migratie aan de Universiteit Leiden, zegt dat het alleen is toegestaan om ongedocumenteerden bij de grens te weigeren, dus voordat ze het land zijn ingereisd. „Nederland doet dat ook in het kader van de eigen grenscontroles. Dus voor hetzelfde geld zet Nederland hem weer terug naar Duitsland. Wat je dan krijgt, is dat je continu mensen van A naar B verplaatst.”

Volgens Verstappen, met haar zaak gevestigd op zo’n honderd meter van de Duits-Nederlandse grens, is het niet de eerste keer dat dit gebeurt. „Het zijn gewoon droppings. Het gebeurt altijd midden in de nacht. Als het allemaal legaal is, waarom dan op zulke tijdstippen?”

 Joden
Schrover vergelijkt het met de situatie rond Joden in de jaren dertig. „Je moet voorzichtig zijn met dat soort vergelijkingen, maar in dit geval zie je echt parallellen. Je jaagt mensen op door Europa. De migrant wordt als zondebok gebruikt. ‘Dit is mijn probleem niet’, zegt elk land. In plaats van iets te doen aan de oorzaken van migratie, schuiven ze het probleem letterlijk naar elkaar toe.”

VluchtelingenWerk signaleert dezelfde trend. „Er ontstaat een praktijk waarbij steeds meer landen asielzoekers terug de grens over duwen en daarmee hun verantwoordelijkheid afschuiven.” Ook Verstappen vindt het niet normaal. „Op deze manier worden deze mensen continu de grens over gepingpongd. Ik ben dan wel tegen asielzoekers, maar dit is niet menselijk.”